Pachamama – Moeder Aarde

Het woord Pachamama komt uit het Quechua en bestaat uit twee woorden: “pacha”, wat ruimte, tijd, universum of wereld betekent, en “mama”, wat moeder betekent. Pachamama betekent daarom Moeder Aarde.

Op 1 augustus vieren de Andesvolkeren, waaronder de Quechua- en Aymarasprekende gemeenschappen van Peru, Argentinië, Bolivia, Colombia, Chili en Ecuador, ieder jaar het feest van de Pachamama.

Op deze dag begint de aarde aan een nieuwe cyclus, nadat zij haar winterse rustperiode heeft beëindigd. Pachamama ontvangt van haar kinderen, de bewoners van de Andes, offers, wierook en muziek. Het is een dag van vreugde waarop families samenkomen om hun Moeder Aarde te eren.

De rituelen zijn gebaseerd op het principe van wederkerigheid, een belangrijk onderdeel van de Andes-cosmovisie. Ze worden meestal uitgevoerd door de grootouders, die deze eeuwenoude traditie van generatie op generatie blijven doorgeven.

Met deze rituelen wordt dankbaarheid uitgesproken voor het voedsel dat Moeder Aarde ons schenkt, voor overvloedige oogsten en voor de bescherming en het levensonderhoud van alle levende wezens op aarde, zoals een moeder voor haar kinderen zorgt.

De viering staat voor het principe van “goed leven”, waarbij alles wordt vergeven, alles wordt gedeeld en iedereen dankbaarheid toont aan degene die ons voedsel geeft, die de bergen en de aarde heeft geschapen en die het leven zelf mogelijk maakt.

Hoewel de viering in de verschillende Andeslanden verschilt en ieder volk zijn eigen rituelen en eeuwenoude gebruiken heeft, blijft de betekenis voor iedereen hetzelfde.

De bevolking van de Andes laat de wereld nog altijd zien dat zij sterk is en diep gelooft in het respecteren, beschermen en dankbaar zijn voor de aarde. Wanneer wij goed voor de aarde zorgen, zal zij ons op haar beurt goede vruchten schenken.

Tegenwoordig wordt veel gesproken over klimaatverandering, het broeikaseffect en de Agenda 2030. Toch weten inheemse volkeren al eeuwenlang dat een goed leven in harmonie met Moeder Aarde en al haar kinderen de basis vormt voor een betere toekomst.

De wereld waarin wij vandaag leven wordt in grote mate vervuild door oorlogen, overexploitatie en overmatige consumptie. Dit heeft vooral gevolgen voor de mensen en gemeenschappen die zich inzetten voor het behoud van inheemse zaden en traditionele landbouwkennis.

Er is nog te weinig bewustzijn over de negatieve gevolgen van de verstoring van de natuurlijke balans voor Pachamama. Dit wordt nog versterkt door het overmatige en onverantwoorde gebruik van agrochemicaliën, waardoor de bodem wordt uitgeput en het leven van Moeder Aarde steeds verder wordt aangetast.

In harmonie delen is een van de eeuwenoude tradities van de inheemse volkeren. Het is een manier van leven die ons eraan herinnert dat de aarde niet alleen van ons is, maar dat wij onderdeel zijn van haar en dat onze toekomst afhankelijk is van de manier waarop wij met haar omgaan.